VÌ SAO CHÚNG TA BỊ NỔI DA GÀ?
“Nổi da gà” (goosebumps) là một phản xạ sinh lý của cơ thể, xảy ra khi các cơ dựng lông (arrector pili muscles) co lại dưới sự điều khiển của hệ thần kinh giao cảm – một phần của hệ thần kinh tự chủ.
Cơ chế diễn ra như thế nào?
Dưới bề mặt da, mỗi nang lông đều gắn với một cơ dựng lông rất nhỏ. Khi cơ thể tiếp xúc với nhiệt độ thấp hoặc gặp các kích thích cảm xúc mạnh như sợ hãi, căng thẳng hay xúc động, não bộ sẽ kích hoạt hệ thần kinh giao cảm.
Hệ thần kinh giao cảm giải phóng noradrenaline (norepinephrine) tại các đầu dây thần kinh. Chất dẫn truyền thần kinh này khiến cơ dựng lông co lại, làm sợi lông dựng đứng và kéo phần biểu bì xung quanh nhô lên, tạo thành các nốt sần đặc trưng mà chúng ta gọi là “nổi da gà”.
Vì sao cơ thể vẫn giữ phản xạ này?
Đây được xem là một đặc điểm tiến hóa còn sót lại từ tổ tiên có bộ lông dày.
Ở động vật có lông, phản xạ dựng lông mang lại nhiều lợi ích:
Giảm thất thoát nhiệt: Lông dựng lên giúp giữ một lớp không khí cách nhiệt sát bề mặt cơ thể.
Tăng khả năng phòng vệ: Khi dựng lông, cơ thể trông lớn hơn, góp phần đe dọa kẻ săn mồi hoặc đối thủ.
Ở con người hiện đại, do lớp lông trên cơ thể đã thưa đi đáng kể, phản xạ này gần như không còn giá trị về mặt giữ nhiệt hay tự vệ. Tuy nhiên, cơ chế thần kinh và cơ học của nó vẫn được bảo tồn.
Không chỉ do lạnh
Nổi da gà không chỉ xuất hiện khi nhiệt độ giảm. Nhiều nghiên cứu cho thấy phản xạ này cũng có thể được kích hoạt bởi các cảm xúc cường độ cao, chẳng hạn:
Nghe một bản nhạc tạo cảm giác “rùng mình”.
Chứng kiến một khoảnh khắc xúc động.
Cảm thấy sợ hãi hoặc căng thẳng đột ngột.
Trong những trường hợp này, hệ thần kinh giao cảm cũng được hoạt hóa tương tự như khi cơ thể phản ứng với môi trường lạnh.
———————–
HiMath Education – Chắc kiến thức, vững tương laiĐịa chỉ: Số 18, Ngõ 6 Mạc Thái Tổ, Phường Yên Hoà, Hà Nội
Fanpage: CLB Ôn luyện HiMath
Hotline/Zalo: 0983 396 922 – 0911 190 991
